Category Archives: dorpsgemeenschap

Een onderzoek naar ‘good practices’ op kleine basisscholen

2014-01-28-kleine-scholen-cooperatie-logo

Staatssecretaris Sander Dekker heeft naar aanleding van de motie Ypma c.s. (31288-378) positief gereageerd op plannen van de Kleine Scholen Cooperatie om de mogelijkheden te bekijken hoe ouders in het kader van de medezeggenschap de laatste dorpsschool kunnen opnemen in een coöperatie.

Wat is bekend hoe kleine basisscholen de onderwijskwaliteit kunnen optimaliseren?

In het najaar van 2000 konden scholen en andere instellingen in het veld onder- zoeksvragen indienen in het kader van kortlopend onderzoek van de Landelijke Pedagogische Centra.

Vragen van de directeur, Harm Gelling, van de Christelijke Basisschool ‘De Wegwijzer’ te Bellingwolde (Groningen) hadden betrekking op de realisatie van kerndoelen op kleine basisscholen:
– Is het aantal vormings-, leer- en ontwikkelingsgebieden en (aspecten van) vakken haalbaar te onderwijzen op de kleine basisschool?
– Welke scenario’s hanteren scholen die – naar eigen zeggen – er in slagen aandacht te schenken aan alle (aspecten van) vormings-, leer- en ontwikkelingsgebieden?

De antwoorden op die vragen zijn beschreven in het onderzoeksverslag: ‘Realisatie kerndoelen een onmogelijke opgave? Een onderzoek naar ‘good practices’ op kleine basisscholen.’

Het ITS en het IVA hebben dit onderzoek uitgevoerd in opdracht van de Beleidsgroep onderwijsonderzoek van de Landelijke Pedagogische Centra. De Beleidsgroep had van het ministerie van OCW de taak gekregen kortlopend onderzoek te coördineren. Het onderzoek was gericht op de directe toepassing in de onderwijspraktijk.

Het onderzoeksteam heeft bestaan uit Frederik Smit, Linda Sontag, Bibi van Wolput, Nico van Kessel, Jos van Kuijk en Marjan Vermeulen.

Er zijn gesprekken gevoerd met directies en leraren en begeleiders van kleine basisscholen.

Onderzoeksrapport
Smit, F., Sontag, L. & Wolput, B. van (2002). Realisatie kerndoelen een onmogelijke opgave? Een onderzoek naar ‘good practices’ op kleine basisscholen.

Check: http://its.ruhosting.nl/publicaties/pdf/r1305.pdf

Expertisecentrum Ouders, school en buurt
Expertisecentrum Ouders, school en buurt, ITS, Radboud Universiteit Nijmegen.

Check: http://www.ru.nl/its/expertisecentrum/expertisecentrum/

Tweede Kamer stemt in: ouders krijgen initiatiefrecht om laatste dorpsschool op te nemen binnen coöperatie

loes ypma

Dekker onderzoekt schoolplan Dorpsscholen
Een Kamermeerderheid is voor zelfbestuur van kleine scholen, als sluiting daarmee kan worden voorkomen.

DEN HAAG. Staatssecretaris Dekker (Onderwijs, VVD) laat onderzoeken of het mogelijk is dat ouders en dorpsgemeenschap het bestuur van de laatste school in een dorp kunnen overnemen. Een meerderheid in de Tweede Kamer vroeg de staatssecretaris gisteren om dit plan van de Kleine Scholen Coöperatie mogelijk te maken.
Het plan van het Zeeuwse PvdA-lid Jan Schuurman Hess richt zich op dorpen die hun laatste basisschool dreigen te verliezen doordat het huidige bestuur die wil sluiten, of laten fuseren. Als leraren, ouders en dorpsbewoners het daar niet mee eens zijn, moeten zij zelf het bestuur kunnen overnemen.
Bewonersverenigingen en dorpsraden van Gaastmeer (Friesland), Hoog en Laag Keppel (Gelderland) en Weebosch (Noord-Brabant) hebben zich aangesloten bij de coöperatie. Schuurman Hess wil de onlangs gesloten school in zijn eigen dorp Kats heropenen.
Hoewel de scholen allemaal zelfstandig blijven, zullen ze binnen landelijke coöperaties samenwerken met maximaal zes andere scholen. Ze kunnen elkaars plannen beoordelen en elkaar bezoeken om de kwaliteit van het onderwijs te controleren.
Schuurman Hess is „ongelooflijk blij” met de instemming van de Kamer. „Tot nu toe hadden onderwijsbesturen alle macht om voor grootschalig onderwijs te kiezen. Nu krijgen ouders de kans om voor onderwijs op maat te kiezen.”
Staatssecretaris Dekker liet eerder weten grote bezwaren te hebben tegen het plan. Vooral omdat ouders en leraren er niet zomaar voor kunnen kiezen om de school over te nemen, zonder instemming van het schoolbestuur. Die ‘autonomie van het schoolbestuur’ raakt volgens Dekker aan de kern van het onderwijsbestel. Voor aantasting daarvan zou zelfs een wijziging van de Grondwet nodig zijn.
Maar die macht van besturen laat ook precies het probleem zien, zegt PvdA-Kamerlid Loes Ypma, die de motie indiende. „Het punt is juist dat zij het belang van kleine scholen niet altijd zien.” Omdat een Grondwetswijziging te ingewikkeld zou worden vroeg ze de staatssecretaris om een andere oplossing: medezeggenschapsraden moeten het initiatief kunnen nemen om zich bij zo’n landelijke coöperatie aan te sluiten. Ypma: „Dan moet het schoolbestuur beargumenteren waarom ze dat een slecht idee vinden. Eventueel kan de medezeggenschapsraad daarna nog in beroep gaan. Dat maakt hun positie veel sterker.”
Jan Schuurman Hess heeft alle hoop dat zijn coöperatie op korte termijn van start kan gaan. „Komend schooljaar dreigt de eerste van de deelnemende scholen gesloten te worden. Dus dan willen we beginnen.”
Bron: NRC, 21 februari 2014.

Motie: Kleine scholen coöperatie
De Tweede Kamer heeft met ruime meerderheid op 20 februari 2014 de onderstaande motie aangenomen.
De Kamer, gehoord de beraadslaging, constaterende dat, schoolbesturen in krimpgebieden er voor kiezen om de laatste school in een dorp te sluiten, terwijl deze school onderwijs van goede kwaliteit aanbiedt; constaterende dat, ouders van leerlingen of leerkracht een dergelijke sluiting momenteel niet kunnen voorkomen; van mening dat, in het onderwijs de kwaliteit van een school voorop moet staan en tegelijk de wensen van leerlingen en leerkracht zo veel mogelijk leidend moeten zijn; overwegende dat; daarom de directe invloed van ouders en docenten versterkt moet worden, zodat er sprake is van een volwaardige gesprekspartner is; overwegende dat, het idee van de coöperatie school (zoals geopperd door coöperatie van kleine scholen) van dorpsscholen die kwalitatief goed presteren een alternatief kan bieden om alsnog te blijven voortbestaan; verzoekt de regering, om binnen het experimenteerartikel in de WPO ouders in het kader van de medezeggenschap initiatiefrecht te geven om de laatste dorpsschool op te nemen binnen een coöperatie; verzoekt de regering, om advies te vragen aan het Nederlands Centrum voor Onderwijsrecht over de juridische gang van zaken bij het benutten van een coöperatie die dient als bevoegd gezag, en gaat over tot de orde van de dag.
Ypma, Rog, Bisschop, Van Dijk

Comité van aanbeveling
Felix Rottenberg, Voorzitter Curatorium Wiardi Beckman Stichting Amsterdam
• Hans Wiegel, Oud-minister van Binnenlandse Zaken
• Frederik Smit, Coördinator Expertisecentrum Ouders, school en Buurt, ITS, Radboud Universiteit Nijmegen
• Yellie Alkema, Voorzitter Stadsdeelraad Centrum in Amsterdam
• Karin van den Broecke, Preses Generale Synode van de Protestantse Kerk in Nederland

bol.com
Lees over het initiatiefrecht en hoe de medezeggenschapsraad een belangrijkere rol kan spelen bij de kwaliteitsverbetering van het onderwijs.
Zie nieuwe uitgave: ‘Medezeggenschap en kwaliteitsverbetering van het onderwijs’.
http://www.bol.com/nl/p/medezeggenschap-kwaliteitsverbetering-van-onderwijs/9200000002632394/

Expertisecentrum Ouders, school en buurt
Expertisecentrum Ouders, school en buurt, ITS, Radboud Universiteit Nijmegen. Check: http://www.ru.nl/its/expertisecentrum/expertisecentrum/

Foto: Loes Ypma, PvdA.

‘Laat ouders hun dorpsschool overnemen’

Hans Wiegel Friesland

Volgende week woensdag, 19 februari 2014, is in de Tweede Kamer een discussie met staatssecretaris Dekker (Onderwijs, VVD) om een experiment mogelijk te maken waarin een dorpsschool wordt overgenomen door dorpsbewoners, ouders en leraren. Dat staat in een petitie die de Kamercommissie voor Onderwijs heeft gekregen van initiatiefnemer Jan Schuurman Hess, actief PvdA-lid uit het Zeeuwse Kats.

Check: http://www.its-nijmegen.nl/pdf/view_medewerkers.asp?id=306

Comité van aanbeveling
Felix Rottenberg, Voorzitter Curatorium Wiardi Beckman Stichting Amsterdam
• Hans Wiegel, Oud-minister van Binnenlandse Zaken
• Frederik Smit, Coördinator Expertisecentrum Ouders, school en Buurt, ITS, Radboud Universiteit Nijmegen
• Yellie Alkema, Voorzitter Stadsdeelraad Centrum in Amsterdam
• Karin van den Broecke, Preses Generale Synode van de Protestantse Kerk in Nederland

Expertisecentrum Ouders, school en buurt
Expertisecentrum Ouders, school en buurt, ITS, Radboud Universiteit Nijmegen. Check: http://www.ru.nl/its/expertisecentrum/expertisecentrum/

Petitie: laat ouders hun dorpsschool overnemen

DorpsschoolProtest

Den Haag. De Tweede Kamer moet staatssecretaris Dekker (Onderwijs, VVD) vragen een experiment mogelijk te maken waarin een dorpsschool wordt overgenomen door dorpsbewoners, ouders en leraren. Dat staat in een petitie die de Kamercommissie voor Onderwijs heeft gekregen van initiatiefnemer Jan Schuurman Hess, actief PvdA-lid uit het Zeeuwse Kats.

Eind oktober presenteerde hij het plan waarmee met sluiting bedreigde kleine dorpsscholen kunnen openblijven. Drie dorpen sloten zich aan. De staatssecretaris zei destijds dat het „geen zin” heeft te ontkennen dat het aantal leerlingen daalt. „Dan moeten we ons afvragen of het niet beter is om met een andere school samen te gaan.” De PvdA is voorstander van het initiatief. Schuurman Hess hoopt nu ook steun te krijgen van andere partijen.

Bron: NRC, 28 januari 2014.

Petitie Vaste Commissie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
http://www.its-nijmegen.nl/pdf/view_medewerkers.asp?id=306
Onderwijs in een nieuw verbond. Projectplan
http://www.its-nijmegen.nl/pdf/view_medewerkers.asp?id=308

Comité van aanbeveling
• Felix Rottenberg, Voorzitter Curatorium Wiardi Beckman Stichting Amsterdam
• Hans Wiegel, Oud-minister van Binnenlandse Zaken
• Frederik Smit, Coördinator Expertisecentrum Ouders, school en Buurt, ITS, Radboud Universiteit Nijmegen
• Yellie Alkema, Voorzitter Stadsdeelraad Centrum in Amsterdam
• Karin van den Broecke, Preses Generale Synode van de Protestantse Kerk in Nederland
http://www.its-nijmegen.nl/pdf/view_medewerkers.asp?id=307

Expertisecentrum Ouders, school en buurt
Expertisecentrum Ouders, school en buurt, ITS, Radboud Universiteit Nijmegen. Check: http://www.ru.nl/its/expertisecentrum/expertisecentrum/

Hoe de school verdwijnt uit Jorwerd?

dorpsschool

De bevolking op het platteland krimpt en de kleine dorpsschool heeft het moeilijk. Scholenkoepels willen dorpsschooltjes laten fuseren en de staatssecretaris wil de wet aanpassen om samenwerking tussen scholen te bevorderen.

Vier dorpen Kats, Gaastmeer, Weebosch en Hoog Keppel strijden onder aanvoering van Jan Schuurman Hess, oud-journalist en actief PvdA-lid uit het Zeeuwse dorpje Kats, tegen sluiting van hun schooltjes en hebben een eigen scenario ontwikkeld om het voortbestaan van kleine scholen op het platteland te continueren: de oprichting van coöperaties van scholen.

Ze willen voorkomen dat niet alleen God, maar ook de dorpsschool uit Jorwerd en vele andere kleine gemeenschappen dreigt te verdwijnen.

Frederik Smit (2013). Bewoners komen in actie. Dorpsschool moet blijven! MR magazine, nummer 8, december 2013.

Expertisecentrum Ouders, school en buurt, ITS, Radboud Universiteit Nijmegen

Check: http://www.ru.nl/its/expertisecentrum/expertisecentrum/

Hoe de school verdwijnt uit Jorwerd

Een-vandaagFotoYvonne

Klassen en scholen worden kleiner. De kleine dorpsschool heeft het moeilijk. Het is niet alleen onrendabel om scholen met slechts tientallen leerlingen in stand te houden, maar het zet ook de onderwijskwaliteit onder druk. Op termijn is dat onhoudbaar. Het voortbestaan van de kleine scholen op het platteland staat ter discussie. Scholenkoepels willen dorpsschooltjes fuseren, de staatssecretaris wil de wet aanpassen om samenwerking tussen scholen te bevorderen. Onlangs zijn vier dorpen in actie gekomen om de eigen laatste scholen in hun dorpen te behouden en hebben een eigen plan gelanceerd.

In december verschijnt artikel:

Smit, F. (2013). Hoe de school verdwijnt uit Jorwerd. Dorpsschool als bindende en stimulerende rol in de gemeenschap. MR Magazine, 29 (8), 4-6. Kluwer. A Wolters Kluwer business.

Check:
http://www.eenvandaag.nl/binnenland/47731/plan_voor_behoud_kleine_scholen?autoplay=1

http://www.eenvandaag.nl/binnenland/47731/plan_voor_behoud_kleine_scholen

Expertisecentrum Ouders, school en buurt, ITS, Radboud Universiteit Nijmegen
Check: http://www.ru.nl/its/expertisecentrum/ouderbetrokkenheid/

Wat kunnen we leren van managementrockster Stephen R. Covey?

Steven-Covey

Het onderwijs moet volgens Sander Dekker, Staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap meer recht doen aan de verschillen tussen leerlingen, de middelmatigheid dient te worden doorbroken. De kennis, ervaring en betrokkenheid van de gemeenschap in en rondom de school kan volgens hem nog beter worden benut. Om te beginnen met de ouders.

Inspraak zonder inzicht, is uitspraak zonder uitzicht.
Kwaliteitshandboek medezeggenschap onderwijs

praktischetoelichtingwms850344

De medezeggenschapsraad kan een belangrijke rol spelen bij de kwaliteitsverbetering van het onderwijs.

De volgende 17 onderwerpen passeren de revue in het kwaliteitshandboek:

• Inspraak en kwaliteitsverbetering van het onderwijs
• Hoe een medezeggenschapsstatuut als papieren tijger tot leven wekken?
• Moed, verbeeldingskracht en focus in de MR
• Hoe in full swing effectief adviseren?
• Pluk laaghangend fruit: communiceer met achterban
Wat kunnen we leren van managementrockster Stephen R. Covey?
• Ouders en inspirerende inspraak
• Vliegende start voor- en vroegschoolse educatie
• Passende inspraak bij passend onderwijs
• Medezeggenschap en toename effectieve onderwijstijd
• Naar excellente scholen in achterstandssituaties
• Je hebt een dorp nodig om een kind groot te brengen
• Persoonlijk leiderschap en gezag op school
• Invloed inspraak op veiligheidsgevoel in school
• Pesten is een groepsproces
• Innovatieve aanpak participatie ouders bij onderwijsbeleid
• Leren om te participeren in een democratie.

Frederik Smit (2014). Medezeggenschap en kwaliteitsverbetering van het onderwijs. Toelichting Wet medezeggenschap onderwijs. Amsterdam: Uitgeverij SWP.

Check: http://www.swpbook.com/auteurs/633

‘Inspraak zonder inzicht, is uitspraak zonder uitzicht’; stelling bij het proefschrift van Frederik Smit over ouderparticipatie in het basisonderwijs.

Expertisecentrum Ouders, school en buurt, ITS, Radboud Universiteit Nijmegen

Check: http://www.ru.nl/its/expertisecentrum/expertisecentrum/

Frederik Smit in Eenvandaag over behoud van kleine dorpsscholen

Een-vandaagYVONNE

De kleine dorpsschool heeft het moeilijk. Het is niet rendabel om scholen met slechts tientallen leerlingen in stand te houden en daarom kiezen scholenkoepels er steeds vaker voor om dorpsschooltjes te fuseren.
Dorpsbewoners zijn bang voor vergrijzing en dat het dorp leegloopt. Daarom komen vier dorpen in actie.

Bewoners uit Hoog-Keppel, Weebosch, Gaastmeer en Kats hebben onder leiding van PvdA-lid Jan Schuurman Hess een plan opgezet om de scholen te behouden. Kern van het plan: ouders, dorpsbewoners en leraren nemen het bestuur van de school over en werken landelijk met elkaar samen in coöperaties. Op donderdag 7 november hebben de vertegenwoordigers uit de vier dorpen een gesprek met staatssecretaris Dekker over hun plan.

‘EenVandaag’ spreekt met Jan Schuurman de bedenker van het plan en met onderwijsdeskundige Frederik Smit, ITS, Radboud Universiteit Nijmegen.

‘EenVandaag’, woensdag 6 november om 18.15 uur op Nederland 1.

Check:
http://www.eenvandaag.nl/binnenland/47731/plan_voor_behoud_kleine_scholen?autoplay=1

http://www.eenvandaag.nl/binnenland/47731/plan_voor_behoud_kleine_scholen

Expertisecentrum Ouders, school en buurt, ITS, Radboud Universiteit Nijmegen
Check: http://www.ru.nl/its/expertisecentrum/ouderbetrokkenheid/